هوزریل آتشنشانی یکی از تجهیزات حیاتی در سیستمهای اطفای حریق است که باید نهتنها کارآمد باشد، بلکه از نظر فنی و ایمنی نیز مطابق با استانداردهای تعیینشده تولید شود. محصولی که فاقد استانداردهای لازم باشد، در زمان وقوع حادثه نمیتواند عملکرد مؤثری داشته باشد و حتی ممکن است موجب تشدید خطر شود.
در کشور ما، تولید هوزریل باید بر پایه استاندارد ملی ایران انجام شود و تمامی اجزای آن از جمله شیلنگ نیمه سخت، قرقره، نازل، شیر ورودی و اتصالات باید ویژگیهای مشخصشدهای داشته باشند. علاوهبر آن، سازمان آتشنشانی نیز الزامات خاصی برای تأیید تجهیزات دارد که رعایت آنها برای دریافت مجوز نصب در پروژهها ضروری است. در این مقاله، بهصورت دقیق با الزامات ساخت، مشخصات فنی اجزای مختلف هوزریل، فشارهای قابل تحمل، آزمونهای کنترل کیفیت و کدهای رسمی استاندارد آشنا میشوید. این اطلاعات برای مهندسان، مسئولان ایمنی و تأمینکنندگان تجهیزات آتشنشانی بسیار کاربردی خواهد بود.
مرجع استاندارد هوزریل آتشنشانی در ایران و جهان
برای تولید و استفاده از هوزریل آتشنشانی، مراجع رسمی و فنی مختلفی استانداردهایی را تدوین کردهاند که مشخصات فنی، اجزای مجاز، الزامات ایمنی و شیوههای تست محصول را مشخص میکنند. این استانداردها، پایه اصلی در طراحی، ساخت و تأیید محصولاتی هستند که قرار است در شرایط اضطراری به هنگام حریق، وظیفهای حیاتی را بر عهده بگیرند.
استاندارد ملی ایران (ISIRI 22157-1)
در ایران، مرجع اصلی تعیین مشخصات هوزریل آتشنشانی، استاندارد ملی ایران به شماره ISIRI 22157-1 است. این استاندارد که مطابق با استاندارد اروپایی EN 671 تدوین شده، جزئیاتی مانند متریال، قطر شیلنگ، فشار کاری، نحوه عملکرد قرقره، ساختار نازل و الزامات تست کارخانهای را تعریف میکند.
بر اساس این استاندارد:
- فقط هوزریلهایی که دارای فشار کاری مشخص، قرقره مقاوم و نازل با کنترل جریان باشند مجاز به استفاده در پروژههای ساختمانی هستند
- استفاده از هوزهای غیراستاندارد یا فاقد تأییدیه ملی ممکن است موجب رد شدن سیستم اطفا از سوی سازمان آتشنشانی شود
استانداردهای بینالمللی (BS EN 671 و ISO)
در سطح جهانی، دو مرجع پرکاربرد عبارتاند از:
- (BS EN 671-1) برای هوزریل با شیلنگ نیمهسخت
- (ISO 9441) استاندارد بینالمللی برای عملکرد تجهیزات اطفای حریق
گروه صنعتی پامچال، در طراحی و تولید هوزریلهای خود، از استاندارد ملی 1-22157 برای محصول هوزریل آتشنشانی با شیلنگ نیمه سخت و استاندارهای بین المللی ایزو 9001 و CE و دیگر استانداردهای مرتبط با حوزه تولیدات تجهیزات آتشنشانی بهره میبرد تا محصول نهایی هم ایمن و هم صادراتپذیر باشد.
اجزای هوزریل آتشنشانی و الزامات فنی هرکدام
هر هوزریل آتشنشانی از چند جزء کلیدی تشکیل شده که هر یک باید مطابق با مشخصات تعریفشده در استاندارد ملی و الزامات سازمان آتشنشانی طراحی و تولید شوند. کیفیت این اجزا، مستقیماً بر کارایی، دوام و ایمنی سیستم اطفای حریق تأثیرگذار است.
در ادامه اجزای اصلی هوزریل و ویژگیهای استاندارد هر کدام را بررسی میکنیم:
شیلنگ نیمه سخت (Hose)
- جنس: لاستیک تقویتشده یا مواد پلیمری با مقاومت بالا
- قطر: معمولاً ¾ اینچ یا ۱ اینچ
- ویژگی الزامی: مقاومت در برابر فشار حداقل 30 بار و ترکیدگی تا 45 بار
- شرط استاندارد: انعطافپذیر، بدون پیچخوردگی، مقاوم به حرارت و ضربه
قرقره (درام فلزی)
- جنس: فولاد یا استیل با پوشش ضدزنگ
- نوع حرکت: چرخش نرم با بلبرینگ یا محور آلومینیومی
- ویژگی الزامی: عدم لرزش، تحمل ضربه و پاشش مستقیم شیلنگ بدون انحراف
- شرط استاندارد: تحمل وزن شیلنگ + نازل، نصب ایمن روی دیوار یا کابین
نازل سه حالته
- جنس: آلومینیوم مقاوم یا مواد پلیمری مهندسی
- عملکرد: سه حالت (پاشش نقطهای، پاشش پخششده، بسته)
- ویژگی الزامی: کنترل ساده با یک دست، مقاومت در برابر زنگزدگی
- شرط استاندارد: جلوگیری از نشتی، قابلیت قطع جریان آب بهسرعت
شیلنگ رابط و اتصالات داخلی
- کاربرد: اتصال بین شیر ورودی و مرکز قرقره
- ویژگی فنی: دارای روکش حصیری، مغزی برنجی، مقاوم به نشت
- شرط استاندارد: فشار کاری برابر یا بیشتر از شیلنگ اصلی
شیر ورودی (Valve)
- نوع: شیر توپی یا دستی با قطع و وصل سریع
- جنس: برنجی با دسته مقاوم
- شرط استاندارد: تحمل فشار، ضدنشت، نصب در محل قابلدسترسی
الزامات عملکردی و تست فشار در استاندارد هوزریل
تولید هوزریل آتشنشانی تنها به ساخت اجزای فیزیکی محدود نمیشود؛ بلکه محصول نهایی باید از آزمونهای عملکردی و ایمنی عبور کند تا برای نصب در پروژههای ساختمانی یا صنعتی مجاز باشد. این آزمونها در استاندارد ملی ایران (ISIRI 22157-1) و استانداردهای بینالمللی مانند BS EN 671-1 تعریف شدهاند و نقش حیاتی در تأیید کارایی سیستم دارند.
فشار کاری و فشار ترکیدگی
- فشار کاری استاندارد: حداقل 12 بار (در بعضی پروژهها تا 20 بار)
- فشار ترکیدگی :(Burst Pressure) حداقل 30 تا 45 بار
- تفاوت این دو عدد مشخص میکند که تجهیز باید هم در شرایط عادی و هم اضطراری مقاوم باشد.
آزمونهای کنترل کیفیت الزامی:
| نوع تست | هدف | جزئیات |
|---|---|---|
| تست هیدرواستاتیک (Hydrostatic Test) | بررسی تحمل فشار بالا | معمولاً با آب تحت فشار بالا انجام میشود |
| تست مقاومت به ضربه و سقوط | بررسی مقاومت بدنه قرقره و نازل | مخصوص مدلهای قابلنصب در فضاهای عمومی |
| تست نشت شیلنگ و اتصالات | اطمینان از عدم نشت در شرایط کاری | اتصالات باید در فشار کاری پایدار بمانند |
| تست چرخش قرقره | بررسی روانی عملکرد هنگام باز شدن | قرقره نباید در حرکت گیر کند یا قفل شود |
الزامات عملکردی در برابر شرایط محیطی:
- مقاومت در برابر خوردگی، رطوبت، حرارت و UV
- حفظ انعطافپذیری شیلنگ در بازه دمایی 0 تا 60 درجه سانتیگراد
- عدم تغییر حالت یا تاببرداشتن نازل و قرقره پس از تست حرارتی
رعایت این الزامات باعث میشود که هوزریل در شرایط واقعی (نه فقط آزمایشگاهی) قابل اتکا باشد. در محصولات تولیدی گروه صنعتی پامچال، این آزمونها پیش از تحویل به پروژهها بهصورت کامل انجام میشود و گواهی فنی صادر میگردد.
کد استاندارد ملی ایران برای هوزریل آتشنشانی
در ایران، تولید و عرضه هوزریل آتشنشانی باید مطابق با استاندارد رسمی سازمان ملی استاندارد باشد. این موضوع نهتنها یک الزام قانونی است، بلکه در فرآیند اخذ تاییدیه آتشنشانی برای ساختمان نیز نقش تعیینکننده دارد.
شماره استاندارد ملی هوزریل: ISIRI 22157-1
این استاندارد که با عنوان کامل (تجهیزات اطفای حریق – هوزریل آتشنشانی با شیلنگ نیمهسخت) شناخته میشود، بر مبنای استاندارد اروپایی EN 671-1 تدوین شده و شامل الزامات مربوط به طراحی، اجزا، مواد بهکاررفته، تستهای عملکردی، نحوه نصب و نشانهگذاری است.
نکاتی درباره کاربرد این استاندارد:
- تمامی تولیدکنندگان داخلی باید برای محصولات خود پروانه کاربرد علامت استاندارد ملی ایران دریافت کنند
- هنگام خرید، وجود این کد روی بدنه قرقره یا بستهبندی محصول نشانه تطابق با الزامات فنی و ایمنی است
- سازمان آتشنشانی در بازدیدهای میدانی، به این کد استناد میکند و استفاده از تجهیزات فاقد آن را تایید نمیکند
چگونه اصالت استاندارد را بررسی کنیم؟
- بررسی وجود نشان استاندارد ملی ایران و شماره ISIRI روی پلاک مشخصات محصول
- مطابقت مشخصات درجشده در کاتالوگ با مفاد استاندارد
- درخواست ارائه برگه آزمون (Test Report) یا گواهی فنی از تأمینکننده
در محصولات تولیدی گروه صنعتی پامچال، کلیه مدلهای هوزریل دارای پروانه استاندارد ملی و منطبق با ISIRI 22157-1 هستند و با درج رسمی کد روی بدنه قرقره، اصالت آنها قابل پیگیری است.
ویژگی برندهای متعهد به استاندارد:
- استفاده از شیلنگهای مقاوم با فشار ترکیدگی واقعی بالای ۳۰ بار
- تولید قرقره با پوشش ضدزنگ، بلبرینگ نرم و تحمل وزن بالا
- ارائه نازل سه حالته با عملکرد دقیق و قابلیت قطع و تنظیم جریان
- انجام تستهای کنترل کیفیت قبل از تحویل
- داشتن پروانه کاربرد علامت استاندارد ملی ایران (ISIRI)
- ارائه مشخصات فنی کامل و برگههای آزمون (Test Report)
در پایان
طبق تمامی صحبتهایی که کردیم به این نتیجه میرسیم که هوزریلهای خود را بر پایه استانداردهای ملی و با رعایت تمام الزامات فنی تهیه و نصب کنید. این محصولات ضامن حفظ جان و مال شما در شرایط بحرانی در مواقع آتشسوزی است. برای مشاوره و خرید قرقره هوزریل پامچال با مشاوران و کارشناسان ما با شماره 03145837000-1 تماس حاصل فرمایید.
پاسخ سوالاتی که در ذهن خود دارید:
چه استانداردی برای ساخت هوزریل در ایران معتبر است؟
استاندارد ملی ایران به شماره ISIRI 22157-1 مرجع اصلی تولید هوزریل آتشنشانی در کشور است. این استاندارد بر پایه EN 671-1 تدوین شده و الزامات طراحی، اجزا و تست عملکرد را مشخص میکند.
تفاوت فشار کاری و فشار ترکیدگی در هوزریل چیست؟
فشار کاری مقدار فشاری است که هوزریل باید در شرایط عادی تحمل کند (معمولاً 12 تا 20 بار)، در حالیکه فشار ترکیدگی حداکثر فشاری است که شیلنگ پیش از پاره شدن میتواند تحمل کند (معمولاً 30 تا 45 بار).
آیا هر نازلی برای هوزریل قابل استفاده است؟
خیر. نازل باید دارای سه حالت خروجی (پاششی، خطی، قطع کامل) باشد، از جنس مقاوم در برابر خوردگی ساخته شده و در تستهای عملکردی تأیید شده باشد.
چطور بفهمیم یک هوزریل دارای استاندارد ملی است؟
وجود نشان استاندارد ایران روی پلاک مشخصات محصول، درج کد ISIRI 22157-1 و ارائه برگه آزمون یا گواهی فنی از سوی تولیدکننده از نشانههای اصلی است.